Memilih borang cukai yang betul penting untuk mengelakkan masalah dengan LHDN dan memastikan semua pendapatan dilaporkan dengan tepat. Borang BE adalah untuk individu dengan pendapatan penggajian sahaja manakala Borang B wajib digunakan jika anda mempunyai sebarang pendapatan perniagaan, freelance, atau sewa. Panduan ini menerangkan perbezaan antara jenis borang, kriteria pemilihan mengikut sumber pendapatan, dan cara mengisi setiap borang.
Borang Cukai LHDN (LHDN Tax Forms) Borang cukai LHDN adalah dokumen rasmi untuk melaporkan pendapatan dan menuntut pelepasan cukai. Borang BE untuk pekerja makan gaji, Borang B untuk mereka yang ada pendapatan perniagaan.
- Borang BE
- Pendapatan penggajian sahaja (LHDN)
- Borang B
- Pendapatan perniagaan (LHDN)
- e-Form
- e-BE, e-B, e-BT, e-M (LHDN)
Jenis Borang Cukai Individu
Borang BE
Untuk: Individu pemastautin dengan pendapatan penggajian sahaja.
Pendapatan termasuk:
- Gaji bulanan
- Bonus dan komisen
- Elaun dan faedah
- Pencen (bukan kerajaan)
Tidak termasuk:
- Pendapatan perniagaan
- Pendapatan freelance
- Sewa hartanah
Tarikh akhir: 30 April
Borang B
Untuk: Individu pemastautin dengan pendapatan perniagaan.
Wajib guna jika:
- Ada perniagaan berdaftar (SSM)
- Bekerja sendiri/freelance
- Pendapatan sewa
- Pendapatan pertanian
- Pendapatan komisen (ejen)
- Pendapatan online (dropship, affiliate)
Tarikh akhir: 30 Jun
Borang BT
Untuk: Individu berpengetahuan/kepakaran yang layak insentif cukai khas.
Termasuk:
- Pekerja berpengetahuan di Iskandar Malaysia
- Ekspatriat dengan kepakaran khusus
Borang M
Untuk: Individu bukan pemastautin.
Bukan pemastautin jika:
- Berada di Malaysia kurang 182 hari setahun
- Tidak bermastautin cukai
Perbandingan BE vs B
Perbezaan Utama
Jadual berikut menunjukkan perbandingan utama antara Borang BE dan Borang B dari segi jenis pendapatan, kerumitan, dan tarikh akhir penghantaran:
| Aspek | Borang BE | Borang B |
|---|---|---|
| Jenis pendapatan | Penggajian sahaja | Semua jenis |
| Kerumitan | Lebih mudah | Lebih kompleks |
| Bahagian | ~10 bahagian | ~15 bahagian |
| Tarikh akhir | 30 April | 30 Jun |
| Dokumen sokongan | Borang EA | EA + Akaun perniagaan |
Cara Pilih Borang Yang Betul
Guna Borang BE jika:
- Bekerja makan gaji sahaja
- Tiada pendapatan sampingan
- Tiada perniagaan
- Tiada pendapatan sewa
Guna Borang B jika:
- Ada perniagaan (besar atau kecil)
- Freelance/kerja bebas
- Pendapatan sewa hartanah
- Ejen komisyen (insurans, hartanah)
- Pendapatan online (YouTube, affiliate)
- Grab/food delivery (bekerja sendiri)
Contoh Senario
Senario 1: Pekerja Swasta
Ahmad: Bekerja sebagai eksekutif, gaji RM5,000/bulan + bonus tahunan.
Borang: BE Sebab: Pendapatan penggajian sahaja.
Senario 2: Pekerja + Freelance
Siti: Bekerja sebagai guru, gaji RM4,000. Juga buat kelas tuisyen (RM1,000/bulan).
Borang: B Sebab: Ada pendapatan perniagaan (tuisyen).
Senario 3: Pemilik Hartanah
Raju: Bekerja kilang, gaji RM3,000. Ada rumah sewa (RM800/bulan).
Borang: B Sebab: Ada pendapatan sewa.
Senario 4: Ejen Insurans
Farah: Ejen insurans sepenuh masa, pendapatan komisyen RM8,000/bulan.
Borang: B Sebab: Bekerja sendiri, bukan pekerja.
Senario 5: Dropshipper
Hafiz: Bekerja pejabat, gaji RM2,500. Buat dropship (untung RM500/bulan).
Borang: B Sebab: Ada pendapatan perniagaan (dropship).
Bahagian Utama Borang
Borang BE
Borang BE mengandungi enam bahagian utama yang perlu dilengkapkan oleh pembayar cukai dengan pendapatan penggajian:
| Bahagian | Kandungan |
|---|---|
| A | Maklumat asas |
| B | Pendapatan penggajian |
| C | Tolakan & pelepasan |
| D | Pengiraan cukai |
| E | Cukai dipotong (PCB) |
| F | Baki cukai/lebih bayar |
Borang B (Tambahan)
Selain bahagian dalam Borang BE, Borang B mempunyai lima bahagian tambahan untuk melapor pendapatan perniagaan dan sewa:
| Bahagian | Kandungan |
|---|---|
| B2 | Pendapatan perniagaan |
| B3 | Pendapatan perkongsian |
| B4 | Pendapatan sewa |
| B5 | Pendapatan royalti |
| Lampiran | Penyata pendapatan perniagaan |
Dokumen Sokongan
Untuk Borang BE
- Borang EA/EC dari majikan
- Slip gaji (simpanan)
- Resit pelepasan cukai
Untuk Borang B (Tambahan)
- Penyata pendapatan perniagaan
- Resit perbelanjaan perniagaan
- Penyata bank perniagaan
- Invois dan resit jualan
- Rekod stok (jika berkaitan)
Kesilapan Biasa
1. Guna BE Padahal Ada Perniagaan
Masalah: Tidak lapor pendapatan perniagaan. Akibat: Audit LHDN, penalti. Penyelesaian: Pinda ke Borang B.
2. Lapor Freelance Sebagai Pendapatan Lain
Masalah: Freelance adalah perniagaan, bukan “pendapatan lain”. Akibat: Pengiraan cukai tidak tepat. Penyelesaian: Guna Borang B, lapor sebagai perniagaan.
3. Tidak Daftar Perniagaan
Masalah: Jalankan perniagaan tanpa SSM/permit. Akibat: Isu undang-undang selain cukai. Penyelesaian: Daftar perniagaan dengan SSM.
Cara Isi Borang B (Perniagaan)
Langkah 1: Kira Pendapatan Perniagaan
Pendapatan Kasar
- Kos Jualan
= Untung Kasar
Untung Kasar
- Perbelanjaan Dibenarkan
= Untung Bersih (Pendapatan Perniagaan)Langkah 2: Perbelanjaan Dibenarkan
Boleh tolak:
- Sewa premis
- Bil utiliti (perniagaan)
- Gaji pekerja
- Kos bahan mentah
- Pengiklanan
- Penyelenggaraan peralatan
Tidak boleh tolak:
- Perbelanjaan peribadi
- Denda dan penalti
- Derma (kecuali yang diluluskan)
Langkah 3: Gabungkan Dengan Penggajian
Jika ada gaji dan perniagaan:
Pendapatan Penggajian (dari EA)
+ Pendapatan Perniagaan (dikira)
= Jumlah Pendapatan Kasar