Setiap individu yang memperoleh pendapatan melebihi had minimum bercukai di Malaysia wajib mendaftar dan membayar cukai pendapatan kepada LHDN. Had minimum adalah sekitar RM34,000 setahun selepas potongan KWSP, tetapi jumlah sebenar bergantung kepada pelepasan yang layak dituntut. Panduan ini menerangkan kriteria kelayakan cukai, jenis pendapatan yang dikenakan cukai, dan cara menentukan sama ada anda perlu membayar cukai.
Kelayakan Cukai Pendapatan (Income Tax Eligibility) Di Malaysia, individu yang memperoleh pendapatan melebihi had minimum bercukai perlu mendaftar dan membayar cukai pendapatan. Had ini berbeza mengikut status perkahwinan dan bilangan tanggungan.
- Had Minimum
- RM34,000 setahun (selepas KWSP) (LHDN 2024)
- Pengendali
- LHDN
- Tahun Taksiran
- Mengikut tahun kalendar
Kriteria Asas Pembayar Cukai
Siapa Yang Kena Cukai?
Berikut adalah kriteria asas yang menentukan sama ada seseorang perlu membayar cukai:
| Kriteria | Keterangan |
|---|---|
| Pendapatan | Melebihi had minimum |
| Pemastautin | Tinggal di Malaysia 182+ hari |
| Jenis pendapatan | Pekerjaan, perniagaan, dll |
Had Pendapatan Bercukai
Had pendapatan bercukai berbeza mengikut status dan tanggungan:
| Status | Had Minimum (Anggaran) |
|---|---|
| Bujang | ~RM34,000/tahun |
| Berkahwin | Berbeza mengikut taksiran |
| Dengan tanggungan | Lebih tinggi |
*Had sebenar bergantung kepada pelepasan yang layak.
Jenis Pendapatan Yang Dikenakan Cukai
Pendapatan Penggajian
Pendapatan daripada pekerjaan termasuk semua jenis bayaran berikut:
| Jenis | Contoh |
|---|---|
| Gaji | Bayaran bulanan |
| Bonus | Bonus tahunan |
| Elaun | Elaun bercukai |
| Komisen | Komisen jualan |
| Opsyen saham | ESOS |
Pendapatan Perniagaan
Keuntungan daripada perniagaan juga tertakluk kepada cukai pendapatan:
| Jenis | Contoh |
|---|---|
| Keuntungan perniagaan | Pendapatan syarikat |
| Pendapatan profesional | Peguam, doktor |
| Freelance | Kerja bebas |
Pendapatan Lain
Selain gaji dan perniagaan, pendapatan berikut juga dikenakan cukai:
| Jenis | Contoh |
|---|---|
| Sewa | Hartanah disewakan |
| Faedah | Pinjaman diberi |
| Royalti | Hak cipta, paten |
| Dividen | Pelaburan (sebahagian) |
| Pencen | Pencen bercukai |
Kategori Pembayar Cukai
Pekerja Makan Gaji
Perlu bayar cukai jika:
- Gaji melebihi had minimum
- PCB dipotong (petunjuk awal)
Tanda anda kena cukai:
- Majikan potong PCB
- EA form menunjukkan pendapatan tinggi
Freelancer/Pekerja Bebas
Perlu bayar cukai jika:
- Jumlah pendapatan melebihi had
- Termasuk semua projek/klien
Kewajipan:
- Daftar nombor cukai
- Rekod pendapatan dan perbelanjaan
- Isytihar tahunan
Peniaga/Usahawan
Perlu bayar cukai jika:
- Perniagaan menjana keuntungan
- Pendapatan bersih melebihi had
Kewajipan:
- Simpan rekod lengkap
- Asingkan kewangan peribadi/perniagaan
- Isytihar dalam Borang B
Pemilik Hartanah (Sewa)
Perlu bayar cukai jika:
- Ada pendapatan sewa
- Jumlah semua pendapatan melebihi had
Perlu isytihar:
- Pendapatan sewa kasar
- Tolak perbelanjaan dibenarkan
- Keuntungan bersih
Siapa Yang TIDAK Kena Cukai?
Pengecualian
Beberapa kategori individu dikecualikan daripada membayar cukai:
| Kategori | Keterangan |
|---|---|
| Pendapatan rendah | Di bawah had minimum |
| Sumber tidak bercukai | Hadiah keluarga, warisan |
| Pengecualian khas | Seperti yang ditetapkan undang-undang |
Pendapatan Tidak Bercukai
Berikut adalah jenis pendapatan yang tidak dikenakan cukai di Malaysia:
| Jenis | Contoh |
|---|---|
| Hadiah keluarga | Dari ibu bapa, pasangan |
| Warisan | Pewarisan harta |
| Dividen tertentu | Dividen dikecualikan |
| KWSP | Pengeluaran KWSP |
| Pencen kerajaan | Pencen penjawat awam |
Cara Tentukan Kelayakan
Langkah 1: Kira Pendapatan Kasar
Jumlahkan semua pendapatan:
- Gaji dan bonus
- Pendapatan sampingan
- Sewa
- Lain-lain
Langkah 2: Tolak KWSP
Caruman KWSP pekerja (11%) ditolak untuk tujuan pengiraan.
Langkah 3: Tolak Pelepasan
Tolak pelepasan yang layak:
- Pelepasan individu (RM9,000)
- Pelepasan lain yang layak
Langkah 4: Bandingkan Had
Jika pendapatan bersih masih positif selepas pelepasan, anda mungkin perlu bayar cukai.
Contoh Pengiraan
Gaji tahunan: RM48,000
Tolak KWSP (11%): RM5,280
Pendapatan selepas KWSP: RM42,720
Tolak pelepasan:
- Individu: RM9,000
- KWSP: RM4,000
- Insurans: RM3,000
- Gaya hidup: RM2,500
Pendapatan bercukai: RM24,220
Cukai perlu dibayar: ~RM200Kewajipan Pembayar Cukai
Pendaftaran
Pendaftaran cukai mempunyai tempoh tertentu yang perlu dipatuhi:
| Bila | Kewajipan |
|---|---|
| Mula bekerja | Dalam 2 bulan jika layak |
| Mula perniagaan | Sebelum/semasa mula operasi |
Pengisytiharan Tahunan
Setiap pembayar cukai perlu mengisi borang yang sesuai mengikut jenis pendapatan:
| Borang | Untuk Siapa |
|---|---|
| BE | Individu makan gaji |
| B | Ada pendapatan perniagaan |
| BT | Perkongsian |
Tarikh Akhir
Pastikan anda menghantar borang cukai sebelum tarikh akhir berikut:
| Borang | Tarikh Akhir |
|---|---|
| BE (e-Filing) | 30 April |
| B (e-Filing) | 30 Jun |
Tips Untuk Pembayar Cukai Baharu
1. Daftar Awal
- Jangan tunggu tarikh akhir
- Proses pendaftaran percuma
- Dapat nombor cukai segera
2. Simpan Rekod
- Semua slip gaji
- Resit pelepasan
- Bukti pendapatan lain
3. Fahami Pelepasan
- Maksimumkan pelepasan layak
- Simpan bukti untuk setiap tuntutan
- Rancang awal
4. Gunakan e-Filing
- Lebih mudah
- Kira automatik
- Rekod tersimpan
Pautan Berkaitan
- Pendaftaran Cukai - Cara daftar pertama kali
- Kadar Cukai - Jadual kadar cukai
- Pelepasan Cukai - Senarai pelepasan
- e-Filing - Panduan e-Filing
Pautan Rasmi
- LHDN: www.hasil.gov.my
- ezHASiL: ezhasil.hasil.gov.my
- Talian LHDN: 03-8911 1000