Jenis-jenis karangan merupakan klasifikasi karangan mengikut tujuan penulisan dan cara penyampaian yang terdiri daripada karangan naratif, deskriptif, pendapat, perbincangan dan fakta dengan format dan ciri khusus masing-masing. Setiap jenis karangan menuntut pendekatan berbeza dari segi struktur, gaya bahasa dan teknik penyampaian untuk memenuhi kehendak soalan dan kriteria pemeriksa. Penguasaan kelima-lima jenis karangan penting untuk memastikan calon dapat menjawab dengan betul tanpa mengira soalan yang keluar dalam peperiksaan SPM.
Jenis-Jenis Karangan Jenis-jenis karangan merupakan klasifikasi karangan mengikut tujuan penulisan dan cara penyampaian yang terdiri daripada karangan naratif, deskriptif, pendapat, perbincangan dan fakta dengan format dan ciri khusus masing-masing.
- Bilangan Jenis
- 5 jenis utama dalam SPM
- Panjang
- 350 patah perkataan
- Masa
- 60 minit untuk Bahagian A
- Markah
- 50 markah daripada 100
Lima Jenis Karangan SPM
Peperiksaan SPM Bahasa Melayu Kertas 1 menguji lima jenis karangan yang masing-masing mempunyai tujuan dan format tersendiri mengikut kehendak soalan.
| Jenis | Tujuan | Pendekatan | Kesukaran |
|---|---|---|---|
| Naratif | Menceritakan pengalaman atau peristiwa | Subjektif, kreatif, berurutan | Sederhana |
| Deskriptif | Melukis gambaran sesuatu dengan kata-kata | Subjektif, artistik, terperinci | Sederhana-Tinggi |
| Pendapat | Menghujah dan mempertahankan satu pendirian | Subjektif, berpihak, kukuh | Sederhana |
| Perbincangan | Menimbang dua belah pandangan secara adil | Objektif, seimbang, neutral | Tinggi |
| Fakta | Menyampaikan maklumat objektif | Objektif, factual, formal | Rendah-Sederhana |
Karangan Naratif
Karangan naratif merupakan karangan yang menceritakan sesuatu pengalaman, peristiwa atau kejadian mengikut urutan masa dengan unsur plot, watak dan latar yang jelas.
Ciri-Ciri Karangan Naratif
Karangan jenis ini mempunyai beberapa ciri khusus yang membezakannya daripada jenis karangan lain dalam penulisan dan penyampaian cerita.
| Ciri | Penjelasan | Contoh |
|---|---|---|
| Berurutan Masa | Ikut kronologi peristiwa (mula, tengah, akhir) | Pagi itu, kemudian, akhirnya |
| Ada Plot | Permulaan, konflik, klimaks, penyelesaian | Masalah timbul, diselesaikan |
| Ada Watak | Tokoh dalam cerita (protagonis, antagonis) | Saya, rakan, guru, musuh |
| Ada Latar | Tempat, masa, suasana | Di sekolah, pagi Jumaat, tegang |
| Sudut Pandangan | Orang pertama (saya) atau ketiga (dia) | “Saya pergi” atau “Ahmad pergi” |
| Unsur Konflik | Masalah atau cabaran yang dihadapi | Kegagalan, perselisihan, dugaan |
| Pengajaran | Nilai atau moral daripada cerita | Kejujuran, kesabaran, kerja keras |
Format Karangan Naratif
Struktur karangan naratif mengikut alur cerita yang sistematik dari permulaan hingga penyelesaian dengan penekanan kepada perkembangan peristiwa yang menarik.
| Bahagian | Kandungan | Peratus |
|---|---|---|
| Pendahuluan | Pengenalan watak, latar, situasi awal | 15% |
| Perkembangan Awal | Peristiwa yang membawa kepada konflik | 20% |
| Konflik | Masalah atau cabaran utama timbul | 25% |
| Klimaks | Puncak ketegangan cerita | 20% |
| Penyelesaian | Cara masalah diselesaikan | 15% |
| Penutup | Pengakhiran, pengajaran, kesan | 5% |
Contoh Soalan Naratif
Soalan karangan naratif boleh dikenali melalui kata kunci tertentu yang menuntut penceritaan pengalaman atau peristiwa secara kronologi.
| Kata Kunci Soalan | Contoh Soalan | Pendekatan |
|---|---|---|
| ”Ceritakan” | Ceritakan satu pengalaman yang mengajar anda erti kesabaran | Cerita peribadi dengan konflik |
| ”Pengalaman” | Pengalaman yang paling berkesan dalam hidup anda | Peristiwa lampau yang bermakna |
| ”Peristiwa” | Peristiwa yang mengubah hidup anda | Kejadian penting dengan kesan |
| ”Kejadian” | Kejadian yang tidak dapat dilupakan | Memori kuat dengan emosi |
| ”Kisah” | Kisah bagaimana anda mengatasi cabaran | Perjalanan hadapi masalah |
Tips Menulis Naratif
Beberapa teknik penulisan membantu menjadikan karangan naratif lebih menarik, hidup dan berkesan untuk pembaca dan pemeriksa.
| Teknik | Cara Guna | Kesan |
|---|---|---|
| Dialog | Masukkan perbualan antara watak | Cerita lebih hidup |
| Deskripsi Emosi | Nyatakan perasaan watak | Pembaca dapat rasa |
| Show Don’t Tell | Tunjuk melalui aksi, bukan beritahu | Lebih impactful |
| Klimaks Menarik | Buat turning point yang dramatic | Cerita tidak membosankan |
| Pengajaran Jelas | Akhiri dengan moral atau nilai | Mesej cerita sampai |
Karangan Deskriptif
Karangan deskriptif merupakan karangan yang melukis gambaran sesuatu tempat, benda, keadaan atau suasana dengan kata-kata sehingga pembaca dapat membayangkannya dengan jelas.
Ciri-Ciri Karangan Deskriptif
Karangan deskriptif memerlukan kemahiran melukis dengan kata-kata melalui penggunaan bahasa yang kaya dengan perincian sensori dan imej yang jelas.
| Ciri | Penjelasan | Contoh |
|---|---|---|
| Pelukisan Terperinci | Huraian mendalam tentang subjek | Warna, bentuk, saiz, tekstur |
| Pancaindera | Gunakan 5 deria (lihat, dengar, rasa, bau, sentuh) | Biru cerah, bising, manis, wangi, lembut |
| Bahasa Kiasan | Metafora, simile, personifikasi | Seperti permaidani hijau |
| Objektif Statik | Subjek tidak bergerak/berubah | Lukisan tempat, bangunan |
| Susunan Spatial | Urutan mengikut ruang (depan, tengah, belakang) | Dari pintu masuk ke dalam |
| Imej Kuat | Cipta gambaran jelas dalam minda | Pembaca dapat bayangkan |
Format Karangan Deskriptif
Struktur karangan deskriptif disusun mengikut ruang atau aspek untuk memastikan pelukisan menyeluruh dan sistematik tanpa tertinggal bahagian penting.
| Bahagian | Kandungan | Fokus |
|---|---|---|
| Pendahuluan | Pengenalan am subjek yang dilukis | Gambaran keseluruhan |
| Aspek Fizikal | Rupa bentuk, saiz, warna | Penampilan luaran |
| Aspek Suasana | Persekitaran, mood, atmosfera | Rasa dan emosi |
| Aspek Aktiviti | Kegiatan atau fungsi (jika ada) | Apa yang berlaku |
| Aspek Kesan | Impak kepada penulis atau orang lain | Perasaan dan tanggapan |
| Penutup | Kesimpulan dan kesan keseluruhan | Impresi akhir |
Contoh Soalan Deskriptif
Soalan deskriptif menggunakan kata kunci yang menuntut pelukisan atau penggambaran sesuatu dengan bahasa yang kaya dan terperinci.
| Kata Kunci Soalan | Contoh Soalan | Pendekatan |
|---|---|---|
| ”Lukiskan” | Lukiskan keadaan sebuah pasar malam | Pelukisan tempat dengan detail |
| ”Gambarkan” | Gambarkan pemandangan di kampung | Deskripsi alam dan suasana |
| ”Lakarkan” | Lakarkan suasana keceriaan Hari Raya | Deskripsi perayaan dan emosi |
| ”Huraikan” | Huraikan keindahan pantai yang pernah dikunjungi | Pelukisan dengan pancaindera |
Tips Menulis Deskriptif
Teknik penulisan deskriptif yang berkesan memerlukan penggunaan bahasa yang kaya dan imaginatif untuk mencipta gambaran yang jelas dan hidup.
| Teknik | Cara Guna | Contoh |
|---|---|---|
| Gunakan Adjektif | Kata sifat yang spesifik dan hidup | ”Hijau subur” bukan “cantik” |
| Personifikasi | Beri sifat manusia kepada benda | ”Angin berbisik lembut” |
| Simile | Perbandingan gunakan “seperti”, “bagai" | "Seperti permaidani hijau” |
| Metafora | Perbandingan tanpa kata penghubung | ”Langit adalah kanvas biru” |
| Perincian 5 Deria | Libatkan semua pancaindera | Lihat, dengar, rasa, bau, sentuh |
| Urutan Logik | Susun mengikut spatial atau waktu | Kiri ke kanan, atas ke bawah |
Karangan Pendapat
Karangan pendapat merupakan karangan yang mengemukakan hujah secara berpihak untuk menyokong atau menentang sesuatu isu dengan memberikan alasan dan bukti yang kukuh.
Ciri-Ciri Karangan Pendapat
Karangan pendapat memerlukan pendirian yang jelas dan hujah yang kukuh untuk meyakinkan pembaca tentang kebenaran pandangan penulis.
| Ciri | Penjelasan | Contoh |
|---|---|---|
| Pendirian Jelas | Setuju atau tidak setuju dengan tegas | ”Saya bersetuju bahawa…” |
| Hujah Berpihak | Semua hujah sokong satu pendirian | 3-4 hujah pro sahaja |
| Alasan Kukuh | Sebab yang logik dan munasabah | Berdasarkan fakta, kajian, logik |
| Contoh Konkrit | Bukti yang menyokong hujah | Statistik, peristiwa, tokoh |
| Bahasa Pujukan | Kata-kata yang meyakinkan | Sudah tentu, jelas, tidak dinafikan |
| Tanpa Hujah Lawan | Tidak bincang pandangan bertentangan | Fokus satu sisi sahaja |
Format Karangan Pendapat
Struktur karangan pendapat disusun mengikut pola hujahan yang kukuh dengan pendirian yang konsisten dari awal hingga akhir karangan.
| Bahagian | Kandungan | Fungsi |
|---|---|---|
| Pendahuluan | Pengenalan isu dan pendirian penulis | Nyatakan setuju/tidak setuju |
| Hujah 1 | Alasan pertama + huraian + contoh | Sokong pendirian |
| Hujah 2 | Alasan kedua + huraian + contoh | Perkukuh hujah |
| Hujah 3 | Alasan ketiga + huraian + contoh | Tambah kredibiliti |
| Hujah 4 (pilihan) | Alasan keempat + huraian + contoh | Kukuhkan lagi |
| Penutup | Penegasan semula pendirian dan kesimpulan | Rumusan kukuh |
Contoh Soalan Pendapat
Soalan pendapat menggunakan kata kunci yang menuntut calon mengambil pendirian dan menghujah untuk menyokong pandangan tersebut.
| Kata Kunci Soalan | Contoh Soalan | Pendirian |
|---|---|---|
| ”Adakah anda setuju” | Adakah anda setuju bahawa media sosial memberi lebih mudarat daripada manfaat? | Pilih setuju atau tidak |
| ”Pada pandangan anda” | Pada pandangan anda, adakah peperiksaan cara terbaik nilai pelajar? | Nyatakan pandangan |
| ”Berikan pendapat” | Berikan pendapat anda tentang pembelajaran dalam talian | Sokong atau tentang |
| ”Adakah benar” | Adakah benar bahawa wang adalah segala-galanya? | Setuju atau bantah |
Strategi Hujahan Pendapat
Teknik menghujah yang berkesan dalam karangan pendapat memerlukan penyusunan alasan yang logik dan bukti yang meyakinkan.
| Strategi | Penjelasan | Kesan |
|---|---|---|
| Sebab-Akibat | Tunjukkan hubungan kausal | Hujah logik dan kukuh |
| Bukti Konkrit | Guna fakta, statistik, kajian | Kredibiliti tinggi |
| Rujuk Tokoh | Petikan pakar atau orang ternama | Authority dan kepercayaan |
| Analogi | Perbandingan dengan situasi sama | Mudah difahami |
| Perbandingan | Tunjuk perbezaan dengan alternatif | Highlight kelebihan |
Karangan Perbincangan
Karangan perbincangan merupakan karangan yang membincangkan sesuatu isu dengan mengemukakan pandangan dari kedua-dua belah pihak secara seimbang sebelum membuat kesimpulan.
Ciri-Ciri Karangan Perbincangan
Karangan perbincangan memerlukan sikap neutral dan objektif dalam menimbang kedua-dua belah pandangan tanpa berat sebelah.
| Ciri | Penjelasan | Contoh |
|---|---|---|
| Objektif | Tidak berpihak kepada mana-mana pihak | Timbang sama rata |
| Dua Pandangan | Kemukakan hujah pro dan kontra | Setuju DAN tidak setuju |
| Seimbang | Bilangan hujah sama untuk kedua pihak | 2-2 atau 3-3 |
| Bahasa Neutral | Tidak gunakan bahasa emosional | ”Ada yang berpendapat…” |
| Kesimpulan Adil | Rumusan yang wajar selepas menimbang | Boleh pilih atau tengah jalan |
Format Karangan Perbincangan
Struktur karangan perbincangan memerlukan pembahagian yang jelas antara hujah pro dan kontra untuk kemudahan pembaca mengikut perbahasan.
| Bahagian | Kandungan | Peratus |
|---|---|---|
| Pendahuluan | Pengenalan isu dan pernyataan akan membincang dua pandangan | 10% |
| Pandangan Pro (Setuju) | 2-3 hujah yang menyokong isu | 35% |
| Pandangan Kontra (Tidak Setuju) | 2-3 hujah yang menentang isu | 35% |
| Penutup | Kesimpulan selepas menimbang kedua-dua pihak | 20% |
Format Alternatif: Point-by-Point
Sesetengah penulis lebih suka kaedah point-by-point di mana setiap isu dibincangkan pro dan kontra sebelum ke isu seterusnya.
| Format | Struktur | Kesesuaian |
|---|---|---|
| Block Method | Semua pro dulu, kemudian semua kontra | Mudah organize, jelas |
| Point-by-Point | Setiap point ada pro dan kontra | Perbandingan langsung |
Contoh Soalan Perbincangan
Soalan perbincangan menggunakan kata kunci yang menuntut pembahasan dari pelbagai sudut pandangan tanpa berpihak.
| Kata Kunci Soalan | Contoh Soalan | Pendekatan |
|---|---|---|
| ”Bincangkan” | Bincangkan kebaikan dan keburukan media sosial | Timbang dua-dua |
| ”Bahaskan” | Bahaskan tentang pembelajaran dalam talian | Pro dan kontra |
| ”Huraikan” (neutral) | Huraikan pelbagai pandangan tentang peperiksaan | Neutral, semua pandangan |
| ”Nyatakan pandangan berbeza” | Nyatakan pandangan yang berbeza tentang… | Objektif, seimbang |
Strategi Menulis Perbincangan
Teknik penulisan perbincangan yang berkesan memerlukan keseimbangan dan sikap objektif dalam menimbang semua pandangan.
| Strategi | Cara | Kesan |
|---|---|---|
| Equal Weight | Sama panjang huraian pro dan kontra | Tidak berat sebelah |
| Kata Hubung Neutral | Guna “sebaliknya”, “walau bagaimanapun” | Tunjuk perubahan pandangan |
| Hujah Kuat Kedua Belah | Jangan buat hujah lawan lemah sengaja | Fair dan kredible |
| Struktur Jelas | Tanda jelas bila tukar dari pro ke kontra | Mudah diikuti |
| Kesimpulan Wajar | Pilih berdasarkan hujah, bukan emosi | Logik dan munasabah |
Karangan Fakta
Karangan fakta merupakan karangan yang menyampaikan maklumat objektif tentang sesuatu topik tanpa unsur subjektif, emosi atau hujah peribadi penulis.
Ciri-Ciri Karangan Fakta
Karangan fakta memerlukan penyampaian maklumat yang tepat, boleh dipercayai dan objektif tanpa bias atau pandangan peribadi penulis.
| Ciri | Penjelasan | Contoh |
|---|---|---|
| Objektif | Tiada pendapat atau emosi peribadi | Hanya fakta dan maklumat |
| Factual | Semua maklumat boleh disahkan | Tarikh, angka, proses |
| Formal | Bahasa rasmi dan ilmiah | Tiada bahasa kasual |
| Sistematik | Susun maklumat mengikut kategori logik | Kronologi, topik, kepentingan |
| Rujukan Kukuh | Berdasarkan sumber yang sahih | Dari buku, kajian, pakar |
| Tanpa Hujah | Tidak cuba meyakinkan pembaca | Neutral dalam penyampaian |
Format Karangan Fakta
Struktur karangan fakta disusun mengikut kategori atau aspek untuk memastikan maklumat disampaikan dengan lengkap dan mudah difahami.
| Bahagian | Kandungan | Fungsi |
|---|---|---|
| Pendahuluan | Pengenalan topik dan skop perbincangan | Nyatakan apa yang akan dijelaskan |
| Aspek 1 | Maklumat pertama tentang topik | Satu kategori maklumat |
| Aspek 2 | Maklumat kedua tentang topik | Kategori lain |
| Aspek 3 | Maklumat ketiga tentang topik | Kategori tambahan |
| Aspek 4 (pilihan) | Maklumat keempat jika perlu | Melengkapkan maklumat |
| Penutup | Rumusan maklumat yang telah disampaikan | Kesimpulan objektif |
Jenis-Jenis Karangan Fakta
Karangan fakta boleh dibahagikan kepada beberapa jenis bergantung kepada cara maklumat disampaikan dan objektif penulisan.
| Jenis | Tujuan | Contoh Topik |
|---|---|---|
| Ekspositori Proses | Menerangkan cara melakukan sesuatu | Cara membuat kompos, proses fotosintesis |
| Ekspositori Sebab-Akibat | Menjelaskan punca dan kesan | Punca banjir, kesan global warming |
| Ekspositori Perbandingan | Bandingkan dua atau lebih perkara | Perbezaan SPM dan STPM |
| Ekspositori Klasifikasi | Bahagikan kepada kategori | Jenis-jenis sumber tenaga |
| Ekspositori Definisi | Jelaskan maksud sesuatu konsep | Apa itu demokrasi |
Contoh Soalan Fakta
Soalan karangan fakta menggunakan kata kunci yang menuntut penjelasan atau penerangan maklumat tanpa hujah atau pendapat peribadi.
| Kata Kunci Soalan | Contoh Soalan | Pendekatan |
|---|---|---|
| ”Terangkan” | Terangkan langkah-langkah mengatasi jenayah siber | Proses atau cara |
| ”Jelaskan” | Jelaskan kepentingan menjaga alam sekitar | Maklumat tentang topik |
| ”Huraikan” (faktual) | Huraikan proses pembuatan gula | Proses step by step |
| ”Nyatakan” | Nyatakan punca dan kesan pencemaran | Sebab dan akibat |
| ”Perihalkan” | Perihalkan sistem pendidikan di Malaysia | Maklumat umum |
Tips Menulis Fakta
Teknik penulisan fakta yang berkesan memerlukan organisasi maklumat yang sistematik dan penyampaian yang jelas tanpa kekeliruan.
| Tips | Penjelasan | Faedah |
|---|---|---|
| Guna Topical Sentences | Setiap perenggan ada satu idea utama | Jelas dan fokus |
| Susun Logik | Ikut urutan yang masuk akal | Mudah diikuti |
| Guna Data Spesifik | Tarikh, angka, peratusan | Kredibiliti tinggi |
| Define Terms | Terangkan istilah teknikal | Pembaca faham |
| Guna Contoh | Ilustrasi untuk jelaskan konsep | Lebih clear |
| Elak Emosi | Tiada kata-kata yang emosional | Kekal objektif |
Perbandingan Lima Jenis Karangan
Untuk memudahkan pemahaman, berikut adalah perbandingan komprehensif kelima-lima jenis karangan dari pelbagai aspek penulisan dan penilaian.
| Aspek | Naratif | Deskriptif | Pendapat | Perbincangan | Fakta |
|---|---|---|---|---|---|
| Objektif | Cerita | Lukisan | Hujah berpihak | Hujah seimbang | Maklumat |
| Perspektif | Subjektif | Subjektif | Subjektif | Objektif | Objektif |
| Kronologi | Ya | Tidak | Tidak | Tidak | Kadang-kadang |
| Emosi | Tinggi | Sederhana | Sederhana | Rendah | Tiada |
| Hujah | Tidak | Tidak | Ya (satu pihak) | Ya (dua pihak) | Tidak |
| Kreativiti | Tinggi | Tinggi | Sederhana | Rendah | Rendah |
| Kesukaran | Sederhana | Tinggi | Sederhana | Tinggi | Rendah |
Cara Mengenali Jenis Karangan
Kemahiran mengenali jenis karangan dari soalan adalah penting untuk memilih pendekatan penulisan yang betul dan mengelakkan kehilangan markah.
Kata Kunci Utama
Setiap jenis karangan mempunyai kata kunci khas dalam soalan yang menunjukkan jenis yang dikehendaki dengan jelas.
| Jenis | Kata Kunci | Contoh Soalan |
|---|---|---|
| Naratif | Ceritakan, pengalaman, peristiwa, kejadian, kisah | ”Ceritakan pengalaman yang mengubah hidup anda” |
| Deskriptif | Lukiskan, gambarkan, lakarkan, huraikan (visual) | “Lukiskan keindahan kampung halaman anda” |
| Pendapat | Setuju, pandangan anda, pendapat anda, adakah benar | ”Adakah anda bersetuju bahawa…” |
| Perbincangan | Bincangkan, bahaskan, huraikan (dua pandangan) | “Bincangkan kebaikan dan keburukan…” |
| Fakta | Terangkan, jelaskan, nyatakan, perihalkan, proses | ”Terangkan langkah-langkah…” |
Strategi Mengenal Pasti
Jika kata kunci tidak jelas, gunakan strategi analisis soalan untuk mengenal pasti jenis yang dikehendaki dengan betul.
| Soalan Analisis | Jika Jawapan Ya | Jenis |
|---|---|---|
| Adakah soalan minta saya cerita pengalaman? | Ya | Naratif |
| Adakah soalan minta lukis dengan kata-kata? | Ya | Deskriptif |
| Adakah soalan minta saya ambil pendirian? | Ya | Pendapat |
| Adakah soalan minta timbang dua pandangan? | Ya | Perbincangan |
| Adakah soalan minta maklumat objektif? | Ya | Fakta |
Pemilihan Jenis Karangan
Dalam SPM, calon diberi 5 soalan (satu untuk setiap jenis) dan mesti pilih satu sahaja untuk dijawab dalam masa 60 minit.
Faktor Pemilihan
Beberapa faktor perlu dipertimbangkan semasa memilih soalan karangan untuk memaksimumkan peluang mendapat markah tinggi.
| Faktor | Pertimbangan | Tindakan |
|---|---|---|
| Kekuatan Diri | Jenis yang paling mahir | Pilih yang confident |
| Pengetahuan Topik | Topik yang familiar | Elak topik asing |
| Idea Mencukupi | Ada 12-18 isi penting | Brainstorm cepat |
| Masa | Jenis yang boleh siap 60 minit | Elak yang susah organize |
| Markah Lepas | Jenis yang biasa dapat markah baik | Ikut track record |
Kesalahan Lazim Pemilihan
Pelajar sering membuat kesilapan tertentu semasa memilih soalan yang menyebabkan kesukaran menulis dan kehilangan markah.
| Kesalahan | Akibat | Cara Elak |
|---|---|---|
| Pilih Tajuk Menarik Tanpa Idea | Tergesa-gesa, isi kosong | Brainstorm 2 minit dulu |
| Pilih Jenis Yang Tidak Mahir | Susah dapat markah | Stick to kekuatan |
| Tukar Jenis Halfway | Masa habis, karangan tak siap | Commit kepada pilihan |
| Tidak Faham Kehendak | Karangan keluar topik | Baca soalan 2-3 kali |
| Terlalu Lama Pilih | Tinggal 40 minit sahaja | Had 5 minit untuk pilih |
Strategi Menghadapi Peperiksaan
Beberapa strategi praktikal membantu calon mengurus masa dan menghasilkan karangan berkualiti dalam peperiksaan SPM yang terhad masa.
Pengurusan Masa
| Aktiviti | Masa | Peratus | Tips |
|---|---|---|---|
| Baca Semua Soalan | 2 minit | 3% | Imbas cepat sahaja |
| Pilih Soalan | 3 minit | 5% | Brainstorm setiap soalan |
| Buat Rangka | 5 minit | 8% | Senarai isi penting dan contoh |
| Tulis Karangan | 45 minit | 75% | Ikut rangka, jangan selak |
| Semak Semula | 5 minit | 8% | Ejaan, tatabahasa, panjang |
| Jumlah | 60 minit | 100% | Disiplin ikut masa |
Rangka Karangan
Membuat rangka karangan sebelum menulis adalah penting untuk memastikan karangan teratur dan tidak tersasar tajuk.
Contoh Rangka Karangan Pendapat:
Tajuk: Adakah media sosial memberi lebih mudarat?
Pendirian: SETUJU
Pendahuluan:
- Definisi media sosial
- Pendirian: Setuju lebih mudarat
Isi 1: Ketagihan
- Hujah: Pengguna habiskan berjam-jam
- Contoh: Kajian 2024, purata 4 jam sehari
- Kesan: Produktiviti menurun, kesihatan mental
Isi 2: Cyberbully
- Hujah: Platform untuk buli tanpa nama
- Contoh: Kes bunuh diri akibat buli online
- Kesan: Trauma, kemurungan
Isi 3: Maklumat palsu
- Hujah: Fake news tersebar pantas
- Contoh: Misinformation COVID-19
- Kesan: Kekeliruan, panik, keputusan salah
Penutup:
- Rumus tiga hujah
- Tegaskan pendirian
- SarananChecklist Sebelum Serahkan
Gunakan checklist ini dalam 5 minit terakhir untuk memastikan karangan memenuhi semua keperluan dan mengelakkan kesilapan mudah.
- Panjang 350 patah perkataan (lebih kurang 10%)
- Ada pendahuluan yang jelas
- 3-4 perenggan badan dengan isi yang berbeza
- Setiap isi ada huraian dan contoh
- Ada penutup yang kukuh
- Ejaan betul (terutama nama khas)
- Tanda baca lengkap (. , ! ?)
- Perenggan jelas (indent atau skip line)
- Tulisan kemas dan mudah dibaca
- Tiada conteng atau coret banyak
- Format sesuai dengan jenis karangan
- Tidak keluar tajuk
Kaitan dengan Kewangan
Penguasaan jenis-jenis karangan penting untuk cemerlang dalam SPM Bahasa Melayu yang merupakan syarat untuk melanjutkan pelajaran ke universiti dan memohon biasiswa. Kemahiran menulis karangan yang baik turut berguna dalam persediaan esei permohonan biasiswa JPA atau biasiswa MARA yang memerlukan kemahiran menghujah dan meyakinkan. Ibu bapa boleh menuntut pelepasan cukai untuk yuran tuisyen kelas tambahan penulisan karangan. Pelajar cemerlang Bahasa Melayu berpeluang menjadi guru atau penulis dengan gaji permulaan yang baik untuk perancangan kewangan masa depan.